दर्शनाने धन्यता सहवासाने कृतकृत्यता! भाग ६
श्रीमती सुशील प्रल्हाद अभ्यंकर यांना ज्यांचे दर्शन झाले, सहवास लाभला, अशा प्रामुख्याने राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ व राष्ट्रसेविका समितीतील व्यक्तींविषयी लिहिलेल्या आठवणी. या सर्वांविषयी तसेच राष्ट्रसेविका समिती मुळे मिळालेल्या समाज सेवेच्या संधींविषयी कृतज्ञ भाव व्यक्त करण्याचा हा एक मार्ग. आत्ता वयाच्या ९१ व्या वर्षी, वाढत्या विस्मरणातून देखील, जशी आणि जेवढी शाबूत राहिली तितकी - एक स्मरण मालिका.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
रामभाऊ साठे
माझे मोठे बंधू रामभाऊ साठे, बीएस्सी झाल्यावर प्रचारक निघाले. सुरुवातीला मुंबई व महाराष्ट्रात काम केले व नंतर प्रामुख्याने आंध्र, केरळ, कर्नाटक हे क्षेत्र होते. राहणी अगदी व्यवस्थित. हैदराबादचे संघ कार्यालय हे प्रमुख केंद्र. क्षेत्र बदलल्यानंतर कानडी, तेलगू भाषा शिकले. इतकेच नव्हे तर तेलुगु तून व्याख्यानेही दिली. अनेक पुस्तकेही लिहिली आहेत. मराठी पुस्तकेही आहेत. तीन चार इंग्रजी पुस्तके देखील आहेत. दोन-चार पदेही लिहिली आहेत. शारीरिक उत्तम होते. रोज पहाटे व्यायाम करत असे. कोणतेही काम करण्याची तयारी व त्यात चुकारपणा अजिबात नाही. आई वडिलांच्या आजारपणात त्याने अगदी मनापासून सेवा केली.
संघाबरोबर समितीचेही काम वाढले पाहिजे असा आग्रह असायचा व त्या साठी आवश्यक ती मदत करायची तयारी असे. अनेक सेविका त्यांच्यामुळे घडल्या आहेत. आत्ताच्या समितीच्या प्रमुख कार्यवाहिका माननीय अन्नदानम सीता यांना सतत मार्गदर्शन असे. श्रीमती शकुंतला दवे या देखील रामभाऊंना भेटत व त्यांचा सल्ला घेत. हैदराबादचे समिती कार्यालयही उभे राहण्यात रामभाऊंनी दिलेल्या देणगीचा मोठा वाटा आहे. इतिहास संकलन समिती चे कामाची जबाबदारी त्यांना देण्यात आली होती.
भारतीय संस्कृती प्रचार समिती -ह्या समितीतर्फे काही विषय ठरवून त्यावर लेखन करून घेतले जाई. चार पुरुषार्थ, चार आश्रम अशा काही पुस्तकात माझा सहभाग होता. काही पुस्तके मी लिहिलेली होती. किंमत कमी ठेवणे हाआग्रह होता.
श्री.रामभाऊ हळदेकर
औरंगाबाद जवळील हळद्याचे राहणारे! संघमय कुटुंब. रामभाऊ प्रचारक निघालेले वडिलांना (काका म्हणत असत) फारसे आवडले नव्हते. दक्षिण भारत हे त्यांचे कार्यक्षेत्र होते. सुनिता हळदेकर (पूर्वांचल मध्ये समितीची प्रचारिका म्हणून गेली. आता ती केंद्र सहकार्यवाहिका आहे.) यांची पुतणी. तिला रामभाऊंचा भक्कम पाठिंबा व मार्गदर्शन होते. ते माझ्यापेक्षा फक्त दोन-तीन महिन्यांनीच लहान होते. पण आले की,”ताई नमस्कार” म्हणून नमस्कार करत. भाऊबिजेला औरंगाबादला असले की ओवाळून घ्यायला येत.
या दोघा रामांनी संघाचे काम भरपूर वाढवले.
श्री गणपतराव ब्रह्मपूरकर
ह्यांच्या पत्नी शारदा ताई. यांच्याकडे अनेक वेळा राहणे व जेवण झालेले आहे. हैदराबाद मधील समिती कार्याला भक्कम आधार देणारे हे कुटुंब.
श्री माधवराव कुलकर्णी
खूप जुना परिचय. अगदी तरूण असताना औरंगाबादला होते. वरचेवर घरी येणे व्हायचे. चहा हा आवडीचा विषय. केव्हाही चालायचा. मी घरी शिकवण्या घेत असे. शिकवण्यांच्या वेळी आले तर स्वतः देखील चहा करून घ्यायचे. पुढे गुजराथ ला गेले व मधुभाई झाले.
एका अखिल भारतीय कार्यकर्त्यांच्या बैठकीत, बहुदा समन्वय समितीची असेल, अहमदाबादला आम्ही दोघेही होतो. जेवणाची वेळ झाली. मधूभाईंनी आपल्या शेजारचे पान माझ्यासाठी धरुन ठेवले होते. गप्पा मारता येतील म्हणून! एका अर्थी मला ते खूप सोयीचे झाले, कारण ताटभर पदार्थ मला संपवणे शक्यच नव्हते.मधुभाईंच्या पानात मी त्यातले पुष्कळसे वाढले!! गुजरात प्रांत प्रचारिका संध्या हिला खूप आश्चर्य वाटले. आता प्रकृती अस्वास्थ्यामुळे त्यांच्या प्रवास थांबला आहे. बऱ्याचदा औरंगाबादला असतात. औरंगाबाद ला असले तर रक्षाबंधनाला राखी बांधून घ्यायला आठवणीने येतात.
श्री.हरिभाऊ बागडे
चिते गावचे राहणारे. नेहमी घरी येणे होई. अत्यावश्यक असेल तेव्हा नेऊरगाव हुन यांना मोटरसायकलवर औरंगाबादला घेऊन येत. मलाही त्यांनी १९७६/७७ मध्ये अनेक वेळा पिंपरी राजा ला नेले आहे व आणूनही सोडले आहे. भेटले की वाकून नमस्कार ठरलेला असे. एकदा स्व. प्रल्हादजी अभ्यंकर स्मृती व्याख्यानमालेत बोलायला आले होते. परिचय करून देणार्याने श्रोत्यांच्या उल्लेख करताना माझा उल्लेख केला. व्याख्यानाला सुरुवात करण्यापूर्वी हरिभाऊ बागडे खाली उतरले, मला नमस्कार केला व व्याख्यानाला सुरुवात केली. आधी आमदार होते, नंतर विधानसभा अध्यक्ष झाले तरी त्यांच्या वागण्यात फरक पडलेला नाही.
-सुशील प्रल्हाद अभ्यंकर
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा